Tại sao xe tăng T-90 bán chạy nhất thế giới?

Hỏa lực mạnh, giáp siêu tốt, cơ động cao trong khi giá cả phải chăng có lẽ là những lý do chính khiến xe tăng T-90 đắt hàng trên thế giới.

 

Theo trang mạng quân sự English Russia, ngày 5/11 được xem là ngày khai sinh ra một trong những dòng xe tăng chiến đấu chủ lực tốt nhất nước Nga - đó là xe tăng T-90 - biểu tượng của ngành công nghiệp quốc phòng Nga sau khi Liên Xô sụp đổ. 

Được bắt đầu phát triển từ đầu những năm 1990 và được đưa sản xuất với số lượng hạn chế vào năm 1993, nó còn được xem như là một biến thể hiện đại hóa sâu của xe tăng chiến đấu chủ lực T-72B do Liên Xô phát triển. 

Trong giai đoạn từ năm 2001-2010, T-90 trở thành dòng xe tăng chiến đấu chủ lực bán chạy nhất trên thế giới. Giá trị của một chiếc T-90 trong giai đoạn từ 1999 đến 2011 là từ 2,5 triệu USD cho đến 4,25 triệu USD tùy thuộc vào biến thể. Và hiện nay biến thể T-90 có giá thành cao nhất là T-90MS có giá hơn 4.5 triệu USD. 

Xe tăng T-90 sở hữu thiết kế tương tự như các dòng xe tăng chiến đấu chủ lực từng được Liên Xô chế tạo trước đây với vị trí được bố trí phía trước và có kíp chiến đấu gồm 3 binh sĩ nhờ được tự động hóa một số bộ phận nhất là hệ thống nạp đạn tự động. 

T-90A là biến thể T-90 chiếm số lượng nhiều nhất trong Quân đội Nga, được trang bị một pháo nòng trơn 125mm với hệ thống nạp đạn tự động. Pháo chính của T-90A có thể sử dụng nhiều loại đạn pháo khác 125mm khác nhau đang được Quân đội Nga sử dụng, bên cạnh đó nó còn thể phóng cả tên lửa chống tăng qua nòng pháo chính. Hình ảnh chụp phía sau tháp pháo của một chiếc T-90A. 

Về hệ thống vũ khí phụ, T-90A được trang bị thêm một súng máy phòng không 12.7mm và một súng máy đồng trục 7.62mm. T-90A được trang bị hệ thống giáp bảo vệ ba lớp gồm lớp giáp bảo vệ bằng vật liệu siêu nhẹ, lớp giáp thứ hai là giáp phản ứng nổ ERA thế hệ thứ 2 Kontakt-5 và sau cùng hệ thống phòng vệ chủ động Shtora-1. 

T-90 cũng là dòng xe tăng chiến đấu đầu tiên của Nga được trang bị hệ thống Shtora-1, nhiệm vụ chính của hệ thống phòng vệ này là vô hiệu hóa đầu dẫn bằng laser của các loại tên lửa chống tăng của đối phương. 

Toàn bộ hệ thống của Shtora-1 hai thiết bị gây nhiễu hồng ngoại được đặt phía trước tháp pháo, 4 thiết bị cảnh báo laser và hệ thống ống phóng lựu đạn khói và một một trung tâm xử lý bằng máy tính. 

Hệ thống giáp bảo vệ đa lớp của T-90A cơ bản có thể vô hiệu hóa được đạn pháo 120mm vốn được trang bị trên các dòng xe tăng chiến đấu chủ lực của Phương Tây hay các loại tên lửa chống tăng tấn công từ phía trên nóc tháp pháo hoặc động cơ. Tuy nhiên từ khi đưa vào trang bị cho tới nay T-90 vẫn chưa thực sự tham chiến tại bất cứ cuộc xung đột nào nếu có đi nữa thì chúng vẫn đóng vai trò phụ. 

Một lý do khác tạo nên sức mạnh của T-90A là hệ thống động cơ diesel V-92S2 12-cyl có công suất 950 mã lực, do đó dù có trọng lượng hơn 50 tấn nhưng T-90A vẫn có thể dễ dàng di chuyển với vận tốc tối đa 60km/h. 

Tổng trọng lượng của động cơ V-92S2 12-cyl là hơn 1 tấn và có được thiết kế để có thể dễ dàng sửa chữa và thay thế trên chiến trường. 

Tính tới hiện tại, Quân đội Nga đang sở hữu ít nhất 550 chiếc T-90 với nhiều biến thể khác nhau cùng với đó là hàng ngàn chiếc T-72 tạo nên bộ đôi “nắm đấm thép” cho các đơn vị bộ binh cơ giới của Quân đội Nga. 

Ngoài Nga, hiện tại Ấn Độ là quốc gia sở hữu số lượng T-90 nhiều thứ hai trên thế giới với số lượng lên tới hơn 860 chiếc. Không dừng lại đó nước này đang có kế hoạch nội địa hóa dòng xe tăng chiến đấu chủ lực này theo giấy phép của Nga.

Mặc dù vẫn tiếp tục được phát triển với nhiều biến thể nâng cấp khác nhau nhưng Quân đội Nga đã ngưng toàn bộ kế hoạch mua mới những chiếc T-90 và thay vào đó là dòng xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ mới T-14 Armata mới được chính thức giới thiệu vào tháng 5 năm nay. Không loại trừ khả năng, sau T-90 thì T-14 Armata sẽ trở thành dòng tăng chủ lực bán chạy nhất của Nga trong tương lai 10-20 năm nữa.

Lộ diện phòng chiến tranh 3 tầng của Tổng thống Putin

Truyền thông Nga lần đầu công bố những hình ảnh về trung tâm Kiểm soát Phòng thủ Quốc gia, nơi Tổng thống Putin có thể chỉ đạo trực tiếp các hoạt động quân sự.

Tổng thống Putin cùng các sĩ quan quân đội Nga trong phòng chiến tranh 3 tầng. Ảnh: Sputnik

Trung tâm Kiểm soát Phòng thủ Quốc gia là nơi đầu tiên Tổng thống Vladimir Putin đặt chân tới sau khi nhận tin báo về vụ tai nạn với máy bay chở 224 người của hãng hàng không Nga Kogalymavia ở bán đảo Sinai, Ai Cập.

Theo Sputnik, khu tổ hợp công trình trị giá hàng tỷ USD, tọa lạc ở khu vực Frunze Naberezhnaya, bên trái bờ sông Moscow, cách Quảng trường Đỏ hơn 3 km. Người ta cho rằng phía dưới của trung tâm là hệ thống đường hầm chằng chịt trong lòng đất.

Tòa nhà là nơi làm việc của đội ngũ nhân viên quân sự Nga. Màn hình lớn bên trong cho phép những người trong phòng nhìn thấy hình ảnh trực tiếp từ các vụ ném bom IS ở Iraq và Syria, nơi Nga đang thực thi chiến dịch chống khủng bố.

Tại NCDC, các sĩ quan chuyên trách thao tác trực tiếp dưới tầng một. Tầng 2 và tầng 3 là nơi các quan chức, sĩ quan cấp cao của Nga theo dõi diễn biến trên thực địa thông qua màn hình và có thể ra lệnh trực tiếp.​

​Trung tâm Kiểm soát Phòng thủ Quốc gia​ được thiết kế để trở thành đầu não của của quân đội Nga. Nó sẽ kết hợp các hoạt động quân sự của Moscow trên toàn thế giới, bao gồm cả việc phóng tên lửa đạn đạo và triển khai vũ khí hạt nhân chiến lược.

NCDC được cho là có sự tương đồng với Trung tâm Chỉ huy Quân sự Quốc gia của Lầu Năm Góc. Tuy nhiên, một hãng thông tấn của Nga nhận định, ​các thiết bị của​ NCDC làm việc "hiệu quả gấp ba lần so với Mỹ".

Trung tâm này được hoàn thiện vào năm 2014 và là một phần trong quá trình hiện đại hóa quân sự quy mô lớn và kéo dài cả thập kỷ của quân đội Nga. Chi phí cho việc xây dựng trụ sở này cũng tiêu tốn hàng tỷ USD, nhưng mang lại sự tiến bộ vượt bậc.

Trung tâm quốc phòng quốc gia mới này cũng có chỗ đỗ cho chiếc trực thăng vận tải Mi-8. Trong trường hợp chiến sự xảy ra, đây sẽ là trung tâm chỉ huy các hoạt động quân sự của Nga. Một sĩ quan cấp cao của Nga đã so sánh nó với trụ sở quân sự của Liên bang Xô Viết trong Thế chiến II.

Bộ trưởng quốc phòng Nga Sergei Shoigu cho biết ​NCDC là một bước quan trọng hướng tới việc hình thành một trung tâm chỉ huy duy nhất để giải quyết các nhiệm vụ nhằm phục vụ cho lợi ích quốc phòng của đất nước.

Andrei Lolesnikov, một phóng viên chuyên trách của ông Putin trong suốt 15 năm qua đã viết: "Toàn bộ chỉ huy cấp cao đều làm vai trò quan sát. Nhưng giống như việc làm nóng người trên băng ghế dự bị vậy, dù ở bất kỳ thời điểm nào, tất cả đều sẵn sàng lâm trận".

 

Tiết lộ thế giới ngầm cung cấp vũ khí cho khủng bố ở Châu Âu

“Ant Trade” là thuật ngữ đang được sử dụng để nói đến những đường dây cung cấp vũ khí nhỏ lẻ cho các phần tử khủng bố hoạt động ở Châu Âu. 

AK-47 Kalashnikov là vũ khí “yêu thích” của các phẩn tử khủng bố. Ước tính, khoảng 75 triệu khẩu súng loại này đang được lưu hành trên toàn thế giới.

Mua súng dễ như mua… sữa chua?

Trong khi cuộc điều tra về vụ tấn công khủng bố gây rúng động thế giới xảy ra ở thủ đô Paris hôm 13.11 vẫn đang tiếp tục thì cảnh sát Đức cho biết, 8 ngày trước đó, họ đã bắt giữ một người đàn ông 51 tuổi, tên là Vlatko V đến từ Montenegro. Người đàn ông này nói đang trên đường đến Pháp nghỉ ngơi và mong muốn được leo lên tháp Eiffel.

Tiến hành kiểm tra, các nhân viên cảnh sát phát hiện ra phía sau xe của ông ta là một “kho vũ khí đáng sợ”, bao gồm vài khẩu súng Kalashnikovs, lựu đạn, một khẩu súng lục và 200 gram thuốc nổ. Vlatko V hiện vẫn bị giam giữ tại Đức và cảnh sát Đức đang điều tra xem - người đàn ông này có mối liên hệvới vụ khủng bố ở Paris hay không.

"Chúng tôi gọi nó là “Ant Trade” - một hình thức kinh doanh vũ khí nhỏ lẻ. Đó là những cá nhân vận chuyển số lượng vũ khí nhỏ chứ không phải là xe có tải trọng lớn. Tuy nhiên, số lượng vũ khí được vận chuyển tích tụ không phải là con số nhỏ", An Vranckx - một chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu thông tin về Hòa bình và An ninh của Bỉ - nhận định.

Theo David Dyson - một nhà phân tích vũ khí của Anh, vũ khí trôi nổi trên thị trường chợ đen ở Châu Âu có nguồn gốc ở nhiều quốc gia khác nhau. Ước tính, khoảng nửa triệu vũ khí ở Albania, gần hai triệu vũ khí ở Serbia và Bosnia đã rơi vào tay tư nhân. Tương tự như vậy, ở Montenegro cũng trôi nổi rất nhiều loại vũ khí. Đây là những nguồn cung cấp vũ khí “đầy tiềm năng” cho các phần tử khủng bố.

Ở Pháp, nỗi lo ngại về thị trường chợ đen cung cấp vũ khí cho khủng bố xuất hiện vào năm 2012, chiến binh Mohammed Merah sử dụng súng Kalashnikov và tiểu liên Uzi tấn công vào cộng đồng người Do Thái ở khu vực Toulouse. Vào thời điểm đó, tờ Le Figaro (Pháp) đã đặt câu hỏi: "Làm thế nào mà Mohammed Merah có thể mua súng đơn giản như mua sữa chua vậy?". Cảnh sát Bỉ cho biết, những khẩu súng Kalashnikovs có thể dễ dàng mua được trong khu chợ tồi tàn phía sau nhà ga xe lửa ở Brussels với giá 750 bảng Anh.

Xu hướng mua bán súng đạn qua Internet

Theo các chuyên gia an ninh, tội phạm đang chuyển dần sang "Dark Web" để mua súng đạn, thay vì đến những khu vực buôn bán thông thường. Ở Pháp, 57 người đã bị bắt giữ ở nước này trong năm 2014 vì mua vũ khí, bao gồm cả súng Kalashnikovs qua Internet. Bên cạnh đó, dòng người nhập cư từ các quốc gia khác cũng làm gia tăng nguy cơ “tuồn” súng đạn vào Châu Âu.

Seesac Ivan Zverzhanovski - một chuyên gia của Liên Hợp Quốc - cho rằng, súng đạn trôi nổi, nạn ăn cắp vũ khí từ các cơ sở lưu trữ của Nhà nước là vấn đề rất đáng lo ngại ở Châu Âu hiện nay. Không chỉ tội phạm sử dụng vũ khí để hoạt động, các phần tử khủng bố cũng tìm đến thị trường chợ đen mua vũ khí. Điều này càng trở nên rõ ràng hơn kể từ khi xảy ra cuộc tấn công vào tòa soạn báo Charlie Hebdo hồi đầu năm.

Tìm hiểu lịch sử lực lượng Thủy quân lục chiến Nga

Từ năm 1995, lễ kỷ niệm ngày thành lập Lực lượng Thủy quân Lục chiến Nga ấn định vào ngày 27/11, tổ chức theo lệnh của cựu Tư lệnh Hải quân Nga Đô đốc Felix Gromov.

Vũ khí của Thủy quân lục chiến gồm các phương tiện chiến đấu lội nước. Ảnh: hàng loạt các xe bọc thép lội nước BTR-80 tham gia cuộc tập trận hải quânTrung-Nga "Hợp tác biển- 2015” tại bãi tập đổ bộ Klerk. 

Ngày 27/11 (hoặc 16/11theo lịch cũ) năm 1705, Vua Pie Đại đế đã ra lệnh thành lập trung đoàn đầu tiên của Hải quân nhằm phục vụ cho các đội tàu chiến đổ bộ ven biển của quân đội Nga cũ.

Trước thế kỷ XIX, các đơn vị “thủy quân lục chiến” này tách thành lực lượng riêng rẽ của Hải quân Nga. Sau đó họ được biên chế vào lực lượng Lục quân và nhiệm vụ tấn công đổ bộ giao cho lính thủy.

Các đơn vị “lục quân” đặc biệt này được xây dựng lại sau chiến tranh Nga-Nhật (1904-1905). Năm 1916, hai sư đoàn thủy quân lục chiến thuộc Hạm đội Baltic và Biển Đen ra đời dựa trên nòng cốt lực lượng “lục quân” đặc biệt.

Trong cuộc nội chiến 1918-1922, thủy quân lục chiến tham gia chiến đấu cùng với Lực lượng Hồng quân Công nông Liên Xô (hay còn gọi là Hồng quân Liên Xô. Từ năm 1920-1921, sư đoàn  thủy quân lục chiến số 1 tham dự các trận đánh tại lưu vực sông Donest.

Sau nội chiến, tất cả các lực lượng lục quân thuộc Hồng quân Liên Xô trừ trung đoàn vệ binh bị giải tán.

Ngày 17/07/1939, Lữ đoàn bộ binh đặc biệt số 1 thuộc Hạm đội Baltic ra đời và nó được đổi tên thành “Lữ đoàn thủy quân lục chiến đặc biệt số 1” vào ngày 25/04/1940.

Cũng vào năm 1940, một số đại đội thủy quân lục chiến riêng biệt thuộc các tiểu hạm đội khu vực sông Danube và Pinsk được thành lập.

Thời kỳ Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, vào tháng 10/1941, các lữ đoàn thủy quân lục chiến mới ra đời. Trong những năm này, một lực lượng bao gồm 19 lữ đoàn, 14 trung đoàn và 36 tiểu đoàn thủy quân lục chiến hoạt động trên khắp các mặt trận của quân đội Liên Xô.

Giai đoạn 1941-1945, có khoảng 450 nghìn thủy thủ và sĩ quan hải quân tham chiến trên đất liền. Trong số đó, gần 150 lính thủy quân lục chiến đã được trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Sau Chiến tranh Vệ quốc, lực lượng thủy quân lục chiến một lần nữa bị giải thể và đến năm 1966 mới được thiết lập lại, đầu tiên là đội quân này được biên chế trong Hạm đội Biển Đen, sau đó mới lan sang các hạm đội khác.

Từ 1989, lực lượng này trở thành binh chủng riêng biệt của Lực lượng phòng vệ bờ biển của Hải quân Liên Xô (nay là Hải quân Nga).

Hoạt động hiện nay

Hiện tại, các lữ đoàn thủy quân lục chiến (TQLC) riêng biệt được triển khai trong tất cả các Hạm đội thuộc Hải quân Nga: Hạm đội Baltic (có lữ đoàn TQLC số 336 đóng quân tại thành phố Baltiysk); Hạm đội Thái Bình Dương (có lữ đoàn TQLC số 155 đóng tại Vladivostok và lữ đoàn TQLC số 40 tại Kamchatka); Hạm đội Biển Đen (là lữ đoàn TQLC số 810 đóng tại Sevastopol) và Hạm đội phương Bắc (là lữ đoàn TQLC số 61 đóng tại làng Sputnik, tỉnh Murmansk).

Một số tiểu đoàn TQLC thì thuộc biên chế Hạm đội Caspian (đóng tại thành phố Astrakhan và khu vực biển Caspian). Vũ khí của lực lượng TQLC bao gồm các phương tiện chiến đấu lội nước, các tổ hợp phòng không và chống tăng cùng các loại vũ khí bộ binh tự động.

Tổng quân số lực lượng TQLC của Hải quân Nga hiện giờ là 12.500 người. Châm ngôn của lực lượng này là: 'Ở đâu có chúng tôi, ở đó có thắng lợi'.

Tham gia vào hoạt động quân sự của Nga tại Syria

Lực lượng TQLC đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ căn cứ không quân Hmeymim của quân đội Nga ở Syria cũng như tham gia vào các hoạt động tìm kiếm cứu nạn tại đây.

Chỉ huy

Từ năm 2009, Thiếu tướng Alexander Kolpachenko giữ chức vụ Tư lệnh Lực lượng phòng vệ bờ biển thuộc Hải quân Nga.

Một số hình ảnh Thủy quân Lục chiến Nga qua các thời kỳ:

Thủy quân lục chiến Nga tham gia một cuộc tập trận không được trang bị vũ khí tại bờ biển Baltic năm 2006.

Các đơn vị Thủy quân lục chiến tràn lên bờ biển từ các thuyền và tàu đổ bộ. Cuộc tập trận tại bờ biển Baltic năm 2006.

Vũ khí của Thủy quân lục chiến bao gồm các phương tiện chiến đấu lội nước, các tổ hợp phòng không và chống tăng cùng các loại vũ khí bộ binh tự động. Hệ thống thiết bị vũ khí của Thủy quân lục chiến trước khi vận chuyển lên tàu đổ bộ cỡ lớn, tại bãi tập của một vịnh đổ bộ năm 2014.

Châm ngôn của Lính thủy đánh bộ Nga là: 'Ở đâu có chúng tôi, ở đó có thắng lợi'. Thủy quân lục chiến của Hạm đội phương Bắc tham gia cuộc diễu hành kỷ niệm ngày thành lập Hải quân Nga tại Severomorsk năm 2007.

Các chiến sĩ thuộc lữ đoàn thủy quân lục chiến của Hạm đội Thái Bình Dương năm 2014.

Các bài học huấn luyện ở lữ đoàn thủy quân lục chiến số 61 thuộc Hạm đội phương Bắc năm 2010.

Các đơn vị thủy quân lục chiến thực hành nhảy dù từ trực thăng xuống các khu vực ven bờ và tàu biển với sự yểm trợ của hỏa lực từ phi cơ và tàu lớn. Cuộc tập trận của các đơn vị thủy quân lục chiến thuộc Hạm đội Thái Bình Dương tại bãi tập đổ bộ Klerk năm 2014.

Cuộc tập trận của các đơn vị thủy quân lục chiến thuộc Hạm đội Thái Bình Dương tại bãi tập đổ bộ Klerk năm 2014.

Khi tập kích đổ bộ, Lực lượng thủy quân lục chiến có thể hoạt động độc lập để tìm kiếm, nắm bắt các trụ sở đóng quân, các cảng, hải đảo và một số khu vực ven biển thuộc quyền kiểm soát của địch. Bài tập chiến thuật của thủy quân lục chiến Hạm đội Thái Bình Dương tại bãi tập đổ bộ Klerk năm 2012.

Vũ khí của Thủy quân lục chiến gồm các phương tiện chiến đấu lội nước. Ảnh: hàng loạt các xe bọc thép lội nước BTR-80.

"Chim cắt số 2" của Không quân Việt Nam

Không nhiều nhân vật trong lịch sử không quân VN được nhắc đến nhiều như Anh hùng Nguyễn Văn Cốc. 

Ông trở thành một biểu tượng với hàng loạt kỷ lục của lịch sử không quân thế giới, trong đó phải kể đến chiến thuật Chim cắt số 2 với MiG-21 trở thành huyền thoại.

Muốn gặp Trung tướng, Anh hùng Nguyễn Văn Cốc phải đăng ký nhiều thủ tục vì trên danh nghĩa ông vẫn đang công tác ở Thanh tra Bộ Quốc phòng.

Nhưng khi đặt vấn đề về sự kiện chia tay máy bay tiêm kích MiG-21, ông không hỏi thêm bất cứ điều gì và đồng ý ngay một cuộc hẹn.

Anh hùng Nguyễn Văn Cốc - phi công phản lực Trung đoàn 921, Sư đoàn 371 - đã bắn rơi 9 máy bay Mỹ và được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Ảnh: Phạm Hải 

Căn nhà nhỏ ở Thái Hà nơi ông ở dành một vị trí trang trọng nhất là tấm ảnh khổ vừa lưu giữ khoảnh khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh và phi công Nguyễn Văn Cốc kèm theo một trong những câu nói nổi tiếng nhất của không quân VN: “Bác chúc không quân có thêm nhiều Cốc nữa”.

Ghi chú ngày 1/1/1969 (âm lịch) nhằm ngày 16/2/1969. Năm đó, Đại úy Nguyễn Văn Cốc - phi công phản lực Trung đoàn 921, Sư đoàn 371 - đã bắn rơi 9 máy bay Mỹ và được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Căn phòng vừa là chỗ sinh hoạt, vừa là nơi ngày ngày ông tập luyện để chống chọi căn bệnh liệt toàn thân mà ông mắc phải từ hơn chục năm về trước.

Có người đã nói rằng, so với Nguyễn Văn Cốc từng tung hoành trên bầu trời miền Bắc, bắn rơi hàng loạt máy bay địch thời chiến tranh chống Mỹ với Nguyễn Văn Cốc chống chọi bệnh tật thì luận Anh hùng cũng chỉ bên 9 bên 10 mà thôi.

“Tớ chỉ bị liệt từ phần cổ trở xuống”, Tướng Cốc nói.

"Bác chúc không quân có thêm nhiều Cốc nữa". Ảnh tư liệu 

Trên bàn bày ra hai ly cà phê nóng hổi, thức uống bác sĩ “lệnh” ông phải kiêng tuyệt đối nhưng hễ có khách ông vẫn uống như thường.

Sự trịnh trọng ấy có thể đến từ cốt cách con người vị Anh hùng không quân Việt. Lòng tôi chùng xuống khi người anh hùng từng bắn rơi máy bay Mỹ nhiều nhất VN cố gắng lê từng ngón tay một, khó nhọc chạm vào cốc cà phê.

Nhưng ngay cả trong hoàn cảnh ấy, phẩm chất Anh hùng trong con người ông còn mãnh liệt hơn. Đầu óc vị tướng già vẫn đầy minh mẫn, hoạt bát và thông thái so với tuổi 74 của ông.

Chinh phục MiG-21

“MiG-21 giống như một con ngựa chiến dũng mãnh, chinh phục rất khó, nhưng khi đã chinh phục được rồi thì nó lợi hại vô cùng”, Anh hùng Nguyễn Văn Cốc mở đầu câu chuyện về “cánh én bạc” huyền thoại đầy xúc động.

Vị tướng già “tua” lại chậm rãi, chi tiết những câu chuyện như mới thể mới hôm qua dù đã cách nhau đến cả nửa thế thế kỷ.

Ông Cốc (bìa phải) chụp cùng đồng đội năm 1969. Ảnh tư liệu 

Tháng 9 năm 1961, ông cùng đoàn huấn luyện phi công 120 người đáp chuyến tàu hỏa từ Hà Nội sang Mạc Tư Khoa để tham gia lớp đào tạo tại Trường Không quân ở Liên Xô.

Chuyến đi mất nửa tháng trời. Sau khi về nước, Nguyễn Văn Cốc về Đại đội 1, Trung đoàn 921 (Đoàn Không quân Sao Đỏ), nhưng không lâu sau lại được chọn đi học chuyển loại máy bay MiG ở Liên Xô một năm nữa.

Giữa tháng 5 năm 1966, Nguyễn Văn Cốc trở về nước tham gia chiến đấu cùng lực lượng không quân. Và chỉ một tháng sau, ông đã có tên trong phiên đội chiến đấu ở sân bay Nội Bài, sẵn sàng xuất kích bất cứ lúc nào.

Kể đến đây, ông nói rất nhiều về tương quan lực lượng không quân giữa VN và Hoa Kỳ thời điểm đó. Đó là cách minh chứng rõ ràng nhất về vai trò của MiG 21 trong chiến tranh VN.

Các phi công Mỹ được huấn luyện kỹ lưỡng, đặc biệt là lực lượng có truyền thống và kinh nghiệm tác chiến trong chiến tranh thế giới thứ II và chiến tranh Triều Tiên.

Họ điều khiển máy bay và bay chuyên nghiệp, được trang bị vũ khí tối tân, trong đó có các khí tài tác chiến điện tử. Các phi công tiêm kích thường có số giờ bay rất cao, đến hàng nghìn giờ.

Trong khi đó, những phi công tiêm kích VN có số giờ bay cực ít, thậm chí nhiều người mới chỉ bay lần đầu.

Khi bước vào trận chiến, các đợt không kích của Không quân Mỹ thường có số lượng bay rất đông, được hỗ trở bởi một hệ thống trinh sát, dẫn đường, đảm bảo hậu cần, kỹ thuật rất mạnh và hiện đại, bao gồm cả hệ thống lực lượng tìm kiếm cứu hộ khẩn cấp hiện đại (МеdEvac).

"Trong những cuộc không chiến trước đó, máy bay MiG-17 của chúng ta đương nhiên là gặp quá nhiều bất lợi so với các máy bay tối tân của phía bên kia. Cục diện chỉ thay đổi khi MiG-21 xuất hiện", ông kể.

Không chỉ Tướng Cốc mà những Anh hùng trong lực lượng vũ trang nhân dân VN, những chuyên gia quân sự trên thế giới đã đánh giá rằng, MiG-21 có tính năng kỹ chiến thuật tương đương, một vài tính năng chiến thuật còn tốt hơn cả F-4 và F-8 như tính cơ động rất cao (trên cả hai mặt phẳng đứng và mặt phẳng ngang ở độ cao lớn và độ cao trung bình), khả năng tăng tốc nhanh ở độ cao trung bình trở lên rất nhanh, tốc độ chiếm độ cao của MiG-21 tốt hơn so với máy bay tiêm kích Mỹ.

Tuy nhiên, so với những loại máy bay tiêm kích tối tân thời điểm đó, MiG-21 vẫn còn nhiều hạn chế. Điều kiện phóng tên lửa của MiG-21 đòi hỏi phải ổn định đường bay hơn.

Ngoài ra, góc mở theo dõi và bám mục tiêu của đầu tự dẫn tên lửa Mỹ cũng như bán kính sát thương của vụ nổ tên lửa Mỹ cũng lớn hơn so với MiG-21.

Anh hùng Nguyễn Văn Cốc. Ảnh: Phạm Hải

 

Ở độ cao thấp, máy bay F-105 có khả năng tăng tốc đến tốc độ siêu âm nhanh hơn của MiG. Radar trên máy bay của F-4 có công suất lớn hơn, tầm phát hiện mục tiêu là 60 - 70 km, hơn hẳn của MiG 21 là 15 - 16 km và hiện đại hơn.

Radar của MiG-21 là radar sử dụng các bóng điện tử, hoạt động không ổn định trong điều kiện thời tiết, khí hậu nhiệt đới…

Nhưng những thông số về sự hạn chế này đã được các phi công VN bù đắp bởi chính tài năng điêu luyện của mình.

Chiến thuật “Chim cắt số 2”

Tướng Cốc kể, chiến thuật của không quân VN thời điểm đó đã triệt để tận dụng những ưu thế cơ động, bí mật cơ động chuẩn bị chiếm vị trí có lợi và đột ngột chuyển hướng vào công kích, cũng như nhanh chóng thoát khỏi vòng chiến, tránh bị đeo bám bởi các máy bay tiêm kích Mỹ.

Hầu như các trận chiến đấu, số lượng máy bay tiêm kích của Mỹ thường đông hơn gấp nhiều lần nhưng nhờ chiến thuận chiến đầu này chúng ta đã khắc phục được nhiều hạn chế và đạt được những thành tích vẻ vang.

Chính Nguyễn Văn Cốc là người vận dụng cực kỳ linh hoạt chiến thuật “Chim cắt số 2”, một chiến thuật rất ít khi xuất hiện với MiG-21 trên thế giới.

"Sau khi trở về từ Liên Xô, tham gia trong đội hình biên đội MiG-21 hai chiếc, tôi được phân công ở vị trí số 2. Theo nguyên tắc chiến thuật, số 2 chỉ có nhiệm vụ yểm trợ, quan sát đối phương giúp cho số 1 vào công kích vì MiG-21 chỉ mang được 2 tên lửa.

Trong lần đầu tiên xuất kích trong biên đội do phi công Nguyễn Ngọc Độ (cũng là một Ace của VN) làm biên đội trưởng chiến đấu với các máy bay F-105 Thunderchief trên bầu trời Hòa Bình, Phú Thọ tôi đã phát hiện ra, vị trí số 2 cũng có thể tấn công máy bay địch”, ông kể.

Đó là trận trên không 30/4/1967, lúc ấy, sau khi yểm trợ cho biên đội trưởng bắn hạ một F-105, Nguyễn Văn Cốc bèn chớp thời cơ bắn hạ thêm một chiếc F-105 nữa, sau đó cùng đồng đội rút về an toàn. Đó cũng là chiếc máy bay đầu tiên mà ông bắn hạ.

“Đêm ngày 29/4/1967, Đại úy Nguyễn Ngọc Độ, Đại đội phó chỉ huy Trung đoàn 91 vỗ vai tôi bảo. Cốc chưa bắn được máy bay địch nào, cấp trên giao cho tớ kèm cặp bồi dưỡng cậu, ngày mai tớ với cậu đi trực, cố gắng nhé.

Hôm sau hai anh em xuất kích. Dưới sự chỉ huy sắc bén của Đại úy Độ, biên đội kéo dài thực hiện đúng phương châm số 1 vào công kích trước, số 2 bay phía sau yểm hộ.

Quá trình vào số 1 chỉ bảo số 2 phương thức vào trận thế nào. Cuối cùng số 1 bắn quả tên lửa trúng máy bay địch đồng thời thoát ly ra và chỉ dẫn số 2 vào công kích.

Cự ly tốt rồi. Bắn đi. Bên tai tín hiệu tên lửa vang lên bắt được mục tiêu tia hồng ngoại ở động cơ máy bay địch, đủ điều kiện để phóng. Cốc bóp cò.

Dưới máy bay, quả tên lửa phụt ra và bay thẳng vào máy bay địch chẳng khác gì một bó đuốc trên trời. Biên đội trưởng reo lên trong máy 2 lần liên tiếp: Hoan hô, số 2 đã bắn rơi được máy bay địch rồi.

Trung tá Trần Mạnh, Trung đoàn trưởng ngồi ở Sở chỉ huy ra lệnh: Biên đội bình tĩnh, thoát li về hạ cánh”, Tướng Cốc kể rõ từng chi tiết một về chiến tích đầu tiên.

Ghi bóng trên không

Triết lý chiến đấu trên MiG-21 của vị anh hùng nổi tiếng bậc nhất của không quân VN đơn giản như đá bóng. Trung tướng Cốc mô tả, bắn máy bay địch giống như việc ghi bàn thắng.

“Bình thường có thể 'tịt ngòi' rất lâu, nhưng một khi đã ghi bàn rồi thì' 'phá dớp', ghi liên tục”, ông hài hước kể.

Theo chiến thuật cải tiến của Nguyễn Văn Cốc, phi đội của ông cao điểm có thể bắn hạ được 3 máy bay đối phương, cá nhân ông bắn hạ 6 chiếc ở vị trí số 2.

Từ đó, chiến thuật cải tiến được đưa vào huấn luyện và đem lại hiệu quả tốt giúp không quân VN nâng cao hiệu suất trong một thời gian, khiến cho các phi công Mỹ cũng phải khâm phục.

Trong toàn bộ các cuộc không chiến trên bầu trời Bắc VN, ông có số máy bay bắn hạ cao nhất của cả VN và Mỹ (9 chiếc máy bay Mỹ gồm 5 chiếc F-105, 2 chiếc F-4 và 2 chiếc máy bay trinh sát không người lái). Ngoài ra, ông còn hỗ trợ đồng đội bắn hạ thêm 9 máy bay nữa.

Lúc dũng mãnh như Võ Tòng đả hổ

Lúc nhẹ nhàng như thiếu nữ thêu hoa

Đó là hai câu thơ Thượng tướng Đào Đình Luyện, nguyên Tư lệnh Không quân thường nói về những Anh hùng lái MiG-21. Hai câu thơ nằm lòng trong suốt cuộc đời chiến đấu của Anh hùng Nguyễn Văn Cốc.

“Với máy bay MiG-21, chúng ta phải có sự tôn vinh xứng đáng”, người anh hùng hướng ánh mắt về những chiếc máy bay mô hình của nhiều người kính tặng rồi xa xăm nhìn lên bầu trời qua ô cửa sổ.